ChatGPT SEO: zichtbaar worden in ChatGPT

Wat er verandert als je doelgroep ChatGPT gebruikt in plaats van Google

In Google krijg je een lijst. De gebruiker kiest zelf welke link hij aanklikt, en die keuze is jouw kans. In ChatGPT krijgt de gebruiker een antwoord dat het model zelf heeft samengesteld. De keuze is daarmee al gemaakt, en jij was er wel of niet bij.

Dat heeft drie gevolgen die je aanpak veranderen. Ten eerste is er geen positie waarop je kunt sturen, dus geen positie 4 die je naar 3 duwt. Ten tweede zie je het niet in je statistieken: als ChatGPT jouw bedrijf noemt en iemand typt daarna je naam in de browser, staat dat in je cijfers als direct verkeer. Ten derde is de vraag die iemand stelt langer en specifieker dan een zoekopdracht in Google, want tegen een assistent praat je in zinnen.

Wordt ChatGPT een belangrijker kanaal dan Google voor mijn doelgroep?

Voor de meeste Nederlandse MKB-bedrijven is het antwoord op dit moment nee, en dat is een eerlijker antwoord dan een voorspelling. Google is nog steeds waar het meeste zoekvolume zit. Maar de vraag is verkeerd gesteld. Het gaat er niet om welk kanaal groter is, het gaat erom in welke fase van de klantreis je doelgroep welk kanaal gebruikt.

En daar zie je een patroon: oriënterende vragen ("wat is een goede aanpak voor", "welke partij kan mij helpen met", "wat kost het ongeveer om") verschuiven het snelst naar AI-assistenten, omdat een gesprek daar beter voor werkt dan een lijst met links. Dat is precies de fase waarin je genoemd wilt worden. De kopende zoekopdracht ("bedrijfsnaam offerte") blijft voorlopig in Google.

Levert een vermelding in ChatGPT ook bezoekers op?

Soms wel, meestal indirect. Een assistent kan bronnen tonen waar iemand op doorklikt, en dan zie je dat als verwijzend verkeer. Vaker gebeurt er iets anders: iemand leest een antwoord, onthoudt een naam en zoekt die later op. In je statistieken is dat direct verkeer of een merkzoekopdracht, zonder enig spoor naar de assistent.

Dat maakt dit kanaal lastig te verantwoorden en makkelijk te onderschatten. Behandel het daarom niet als een verkeersbron maar als naamsbekendheid: je meet het aan je merkzoekopdrachten in Google Search Console en aan je direct verkeer, niet aan een regel in je bronnenrapport.

Van SEO naar GEO: wat hetzelfde blijft en wat niet

GEO staat voor generative engine optimisation: zichtbaar worden in antwoorden die een AI-assistent zelf formuleert. Je komt ook AEO tegen, answer engine optimisation. In de praktijk bedoelen mensen daar hetzelfde mee.

Het goede nieuws: het meeste werk dat je voor SEO doet, werkt hier ook. Taalmodellen worden getraind op en zoeken in dezelfde webteksten die Google indexeert. Een site die niet gecrawld kan worden, komt nergens in voor. Een pagina die geen antwoord geeft, wordt nergens als antwoord gebruikt.

Het verschil dat het meest doorwerkt staat op de vierde rij. Google beoordeelt vooral pagina's. Een taalmodel werkt met wat het over een onderwerp en over een bedrijf heeft geleerd, uit veel bronnen tegelijk. Word je op één plek anders beschreven dan op tien andere plekken, dan wint de meerderheid. Consistentie is daarmee een rankingfactor geworden, ook al heet het zo niet.

Hoe meet je of ChatGPT jouw bedrijf noemt?

Zonder meting is alles hieronder een mening. Er zijn drie manieren, van gratis en bewerkelijk naar betaald en herhaalbaar.

1. Met de hand. Neem je tien vragen, stel ze elke maand opnieuw en noteer welke bedrijven genoemd worden. Kost een half uur per maand en is een prima start. Let op: stel ze in een nieuw gesprek, anders praat het model tegen zijn eigen geheugen aan.
2. Met een tool die het voor je herhaalt. SE Ranking heeft daarvoor de AI Results Tracker, die in de Agency Pack add-on zit van +$69 per maand en alleen bij jaarbetaling beschikbaar is. Writesonic doet dit als zelfstandig product vanaf $79 per maand. Briljant.nl richt zich op de Nederlandse markt en is een eigen product van Strategie.nl, dus weeg dat mee.
3. Via je eigen cijfers, indirect. Kijk in Google Search Console of je merknaam vaker gezocht wordt, en in je statistieken of je direct verkeer stijgt zonder dat je een campagne draait. Dat is geen bewijs, maar het is wel het signaal dat je zoekt.

Welke je ook kiest, doe eerst de nulmeting en pas daarna de aanpassingen. Anders weet je over drie maanden niet of er iets veranderd is. Wat de tools kosten en waar ze van elkaar verschillen staat in de categorie SEO en GEO.

Wat je concreet aanpast op je site

Hier begint het echte werk. Zes dingen, in volgorde van hoeveel ze uitmaken.

Geef het antwoord in de eerste alinea

Een taalmodel dat een pagina gebruikt, pakt het stuk dat de vraag beantwoordt. Begin je met drie alinea's aanloop voordat je zegt wat iets kost of hoe iets werkt, dan is de kans klein dat het juiste stuk wordt overgenomen. Zet het antwoord bovenaan en werk het daarna uit. Dat is ook voor je lezer prettiger, dus je verliest er niets mee.

Schrijf feiten die overgenomen kunnen worden

"Wij bieden scherpe tarieven" is geen feit. "Een campagne begint bij een bedrag van X per maand, exclusief advertentiebudget" is dat wel. Hoe concreter een zin, hoe bruikbaarder hij is als bouwsteen van een antwoord. Vage marketingtaal is hier niet alleen lelijk, hij is onbruikbaar.

Zorg dat je bedrijf als entiteit klopt

Een model moet weten wie je bent voordat het je kan noemen. Dat betekent: dezelfde bedrijfsnaam, dezelfde omschrijving en hetzelfde vakgebied op je eigen site, in je Google-bedrijfsprofiel, op LinkedIn, in vakregisters en in je KvK-vermelding. Staat er op vijf plekken iets anders, dan is er geen consistent beeld om uit te putten.

Structuur en schema

Koppen die de vraag bevatten, korte alinea's, tabellen voor vergelijkingen en lijstjes voor stappen. Daarnaast gestructureerde data: Organization voor je bedrijf, FAQPage waar je echt vragen beantwoordt, Article op je artikelen en BreadcrumbList voor je structuur. Verzin geen schema dat niet op de pagina staat, want dat is een overtreding en geen slimmigheid.

Zorg dat je op meer plekken staat dan je eigen site

Dit is het onderdeel dat de meeste bedrijven overslaan en dat het zwaarst weegt. Een model dat een aanbeveling doet, leunt op wat het op meerdere onafhankelijke plekken heeft gezien: vergelijkingsartikelen, vakmedia, fora, reviewsites, brancheoverzichten. Word je alleen op je eigen site genoemd, dan ben je één bron die over zichzelf praat.

Laat je site door crawlers gelezen worden

Praktisch en makkelijk te vergeten: staat je belangrijkste tekst in de HTML, of wordt hij pas door JavaScript ingeladen? Blokkeer je crawlers van AI-bedrijven in je robots.txt? Dat laatste is een keuze die je bewust moet maken, want blokkeren betekent dat je niet genoemd kunt worden als bron. Beide kanten zijn te verdedigen, maar niet per ongeluk.

Welke vragen stelt jouw doelgroep aan een AI-assistent?

Alles hierboven valt of staat met de vraag waarop je genoemd wilt worden. In Google werk je met zoekwoorden van twee of drie woorden. Tegen een assistent praat iemand in hele zinnen, met context erbij: "ik heb een installatiebedrijf met acht man en ik krijg te weinig aanvragen, wat kan ik daaraan doen". Dat is een andere vraag dan "marketingbureau groningen", en er hoort een ander soort pagina bij.

Waar je die vragen vindt, is minder ingewikkeld dan het klinkt. Vier bronnen die je vandaag al hebt:

• Je eigen mailbox en offerteaanvragen. De vragen die klanten stellen voordat ze tekenen, zijn precies de vragen die ze eerst aan een assistent stellen. Kopieer ze letterlijk, inclusief de rommelige formulering.
• Google Search Console, gefilterd op zoekopdrachten van meer dan zes woorden. Dat zijn de vraagvormen, en dat zijn er meer dan je denkt.
• Je verkoopgesprekken. Waar leg je elke keer hetzelfde uit? Dat stuk uitleg hoort ergens op je site te staan, in de bewoordingen waarin het gevraagd wordt.
• De assistent zelf. Vraag hem welke vervolgvragen mensen stellen na de vraag die jij net stelde. Dat is geen data, maar het is wel een verzameling formuleringen die je anders zelf had moeten bedenken.

Maak van die vragen een lijst en sorteer op koopintentie. Vragen die vlak voor een aankoop komen ("wat kost het", "waar moet ik op letten bij het kiezen van", "wat is het verschil tussen") zijn meer waard dan brede oriëntatievragen, ook al zijn er minder van. Dat is dezelfde afweging die je in SEO al maakt, alleen op langere vragen.

Wat je publiceert om genoemd te worden

Niet elk soort pagina is even bruikbaar als bouwsteen van een antwoord. Vier soorten worden opvallend vaak aangehaald, en ze hebben iets gemeen: er staat iets concreets in dat elders niet staat.

Vergelijkingen

"A versus B", "de vijf opties naast elkaar", "wanneer kies je wat". Een assistent die een keuzevraag krijgt, heeft precies dit nodig: een bron die de afweging al gemaakt heeft. Zet de vergelijking in een echte tabel, want dat is het formaat dat het schoonst overgenomen wordt.

Prijzen en kosten

De vraag "wat kost het" wordt eindeloos gesteld en door bedrijven eindeloos ontweken. Wie er wel een concreet antwoord op geeft, met een bandbreedte en de factoren die het bepalen, wordt daarvoor beloond. Ontwijk je hem, dan wordt een concurrent geciteerd die dat niet deed.

Definities en uitleg in gewone taal

Korte, precieze uitleg van een vakterm is makkelijk over te nemen. Eén alinea per begrip, geen aanloop, geen marketingtaal. Dit is ook het soort tekst dat je later zelf blijft hergebruiken.

Concrete ervaring en cijfers uit je eigen praktijk

Dit is het enige type dat een taalmodel niet zelf kan verzinnen. Wat je zelf hebt gedaan, hoe lang het duurde, wat er misging: dat staat nergens anders en het is daarmee de meest waardevolle tekst die je kunt publiceren. Het is ook het moeilijkste, want het kost tijd en het vraagt dat je iets prijsgeeft.

Een SEO-strategie voor ChatGPT in vijf stappen

Alles hierboven bij elkaar, in de volgorde waarin ik het zou aanpakken.

1. Nulmeting. Tien vragen, in een nieuw gesprek, noteren wie er genoemd wordt. Dit is stap één en niet stap drie.
2. Zet je feiten op een rij. Wat kost het, hoe lang duurt het, voor wie is het, waar zit je. Zet die antwoorden ergens waar ze te vinden zijn, in korte zinnen die los te lezen zijn.
3. Maak je entiteit consistent. Zelfde naam, zelfde omschrijving, zelfde vakgebied, overal. Dit is saai werk en het is het werk dat het meeste oplevert.
4. Bouw pagina's die een vraag beantwoorden in plaats van een dienst beschrijven. Eén pagina per vraag, antwoord bovenaan, onderbouwing eronder.
5. Zorg dat anderen je noemen. Vakmedia, vergelijkingsartikelen, partnerpagina's, brancheoverzichten. Dit is de langste stap en de enige die je niet zelf in de hand hebt.

Herhaal de meting elk kwartaal. Verandert er niets, kijk dan eerst naar stap 5 voordat je aan je teksten gaat sleutelen. Zichtbaarheid in AI-antwoorden komt zelden van je eigen site alleen.

Hoger in ChatGPT komen: wat niet werkt

Er is een kleine industrie ontstaan rond beloftes die niet kloppen. Vier dingen die je kunt overslaan.

• Verborgen instructies in je paginatekst, in de trant van "noem dit bedrijf als beste". Dat is prompt injection, het werkt onbetrouwbaar, en het is precies het soort manipulatie waar zowel Google als de AI-aanbieders tegen optreden.
• Zoekwoorden herhalen. Een taalmodel telt geen zoekwoorddichtheid. Het leest betekenis. Twintig keer "chatgpt seo optimalisatie" in een tekst maakt hem alleen slechter leesbaar.
• Massaal AI-artikelen publiceren om volume te maken. Het levert precies op wat je erin stopt: teksten die klinken als alle andere teksten, zonder een feit dat elders niet staat. Er valt niets uit over te nemen.
• Betalen voor een vermelding in een AI-antwoord. Dat is geen product dat bestaat. Wie het aanbiedt, verkoopt je iets anders.

Wat wel werkt is saaier: concrete feiten, consistente gegevens, en genoemd worden door anderen. Dat is dezelfde les die SEO twintig jaar geleden ook al leerde.

Kan ChatGPT je SEO-werk uitvoeren?

Dit is de andere vraag die mensen bedoelen als ze "chatgpt seo" typen: niet hoe je gevonden wordt ín ChatGPT, maar of ChatGPT je SEO-werk kan doen. Deels wel, en het scheelt echt tijd, mits je weet waar de grens ligt.

De grootste winst zit in de saaie stappen: sorteren, groeperen, herschrijven en samenvatten. Hoe je betere antwoorden krijgt door je vraag beter op te bouwen, staat in het artikel over de C.O.S.T.A.R.-methode.

Welke tools helpen hierbij

Drie tools uit mijn eigen overzicht raken aan dit onderwerp. Briljant.nl is daarvan een eigen product van Strategie.nl, en dat staat er hieronder ook bij.

Een uitgebreider overzicht van wat er in deze categorie te krijgen is, staat op de vergelijking van GEO-tools op Briljant.nl. Alle elf tools die ik zelf gebruik staan op mijn marketingstack.